पाणीप्रश्न आणि आम्ही

पाणीप्रश्न आणि आम्ही

पाणीप्रश्न खरं तर दर डिसेंबर महिन्यापासून ते पुढील वर्षीच्या मे जून महिन्यापर्यंत चर्चिला जाणारा विषय. आपल्या घरात पाण्याचा प्रश्न निर्माण झाल्यावरच आपण यावर बोलतो. टीका मग सल्ले यापुढे हा विषय कधीच जात नाही.

यापेक्षा महत्व आपण कुणीच द्यायला तयारही नाही. देशभरातही हेच! परंतु तरीही आपण स्वतःला फार हुशार वगैरे समजतो. आणि दरवर्षी तेच रटाळ चर्चितो. माझं जन्मगाव नगर जिल्ह्यातील. नगर हा बारा महिने दुष्काळी जिल्हा.

तिथं आजही दोन चार दिवसाआड तासभर पाणी आलं तरी लोक दिवाळी साजरी करतात. मुळात पाणीप्रश्नाशी आपापल्या परीने प्रत्येकाने मार्ग काढला आहे. कुणी साठवण क्षमता वाढवलेली तर कुणी वापरावर नियंत्रण. मुळात ह्या विषयाने इतके गांजले आहेत की त्यांनी तशी सवयच लागलेली आहे.

लोकसंख्या, पाण्याचा वापर हे विषय बोलून किती दिवस आपण पाण्याच्या स्रोतांना दुर्लक्ष करणार आहोत देव जाणे. पाऊस पडतो आणि वाहून जातो. धरणं आहेत म्हणून आठ एक महिने पाणी मिळते. पुढे कपात व राजकारण सुरु होते.

नीती आयोगच्या मते २०३० सालापर्यंत भारतातील ४०% जनतेला पाण्याचा कोणताही स्रोत उपलब्ध राहणार नाही.

पाणी हवेतून निर्माण करण्याचे शोध काही शास्त्रज्ञानी लावला देखील. भारतही अशाप्रकारचे मशीन बनवले गेले आहेत. पण आजही या परिकल्पना वाटतात. पाणी वाचवणे हे उत्तम पर्याय आहेत. पण ते आम्हाला अन सरकारला कृतीत आणणे अशक्य झाले.

पाणीप्रश्न हा सोडवला जाऊ शकतो. प्रश्न इतकाच आहे की कृतीशिवाय सगळंच अशक्य आहे. एकट्या पुण्यात मनपाची ४०% इतके पाणीगळती होते. सगळी साधन असतांना केवळ निष्क्रियतेमुळे पाणीप्रश्न अस्तित्वात आहे. टीका करण्याचा विषय नाही. पण माहिती असूनही जर आपण हालचाल करायला तयार नाही आहोत.

मी स्वतःला माझ्यापरीने हा प्रश्नाशी लढतो आहे. तीन वर्षात एकदाही टँकर सोसायटीत आलेला नाही. मी माझी सोसायटी टँकरमुक्त ठेवली आहे. उद्देश इतकाच पाण्याचे महत्व सभासदांना लक्षात यावं. यापुढे देखील हाच पायंडा राहील!

त्यामुळे जोपर्यंत आपण स्वतःला तयार करत नाही तोपर्यंत हा प्रश्न सोडवला जाणार नाही. आपल्याकडून पाण्याचा शंभर टक्के योग्य वापर व्हायला हवा. नाहीतर जगात यावर चाललेले शोधांचा पर्याय वापरायला हवा. ह्याकडे दुर्लक्ष केवळ राज्यासाठी वा देशासाठीच नाही तर मनुष्य जातीसाठी धोकादायक आहे. सध्याला जिल्हा, राज्य अन देशपातळीवर वाद आहेत.

भविष्यात यातून युद्ध होणार नाही कशावरून? मग आपण आतापासूनच नव्या तंत्रज्ञानाचा वापर करणे आवश्यक आहे!

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

आपला ई-मेल अड्रेस प्रकाशित केला जाणार नाही. आवश्यक फील्डस् * मार्क केले आहेत