मराठी भाषा दिन अन मराठी भाषिक

मराठी भाषा दिन जसजसा जवळ येतो तस तसा अनेकांना मराठीचा उमाळा येतो. अन मग मराठी भाषिकांचे मराठीवर कसे प्रेम नाही. मराठी भाषिक कसा अप्पलपोटी अन मराठी शाळांमध्ये कसा आपल्या पाल्याला टाकत नाही वगैरे तत्वज्ञान झोडतील! हे दरवर्षीचे अन एका दिवसापुरते! पुढे हेच तज्ञ वर्षभर गायब असतात!

साधारण एका तपापासून मी मराठीची सेवा करतो आहे! ते करतांना अनेक गोष्टी अन बाबी लक्षात आल्या त्यावर मत मांडावे त्यासाठी हा लेखनप्रपंच! एखाद्या मराठी माणसाला पाकिस्तान अन चीनचे नाव काढले तर तरी तो चिडतो! त्यांना संपवण्याची भाषा करतो! याउलट तुम्ही अमराठी भाषिकाला तोच विषय काढा तो म्हणेल ते जाऊदे! आपलं काम बघ! थोडक्यात, मराठी भाषिक व्यक्ती हा देशभक्त असतो. देशप्रेम त्याच्या ओतप्रोत भरलेलं असतं!

मराठी भाषेची वस्तुस्थिती पाहिली तर मराठी भाषा कमी होत नसून ती वाढत आहे! देशात ती चौथ्या क्रमांकावरून तिसऱ्या क्रमांकावर पोहचली आहे. हिंदी भाषेच्या सरकारी आक्रमणाने गेल्या सत्तर वर्षात दोनशे वर्षे वय देखील नसलेली हिंदीचा वारू देशभर अक्षरशः उधळलेला आहे! त्या भाषेखेरीज अन्य कोणतीही भाषा इतक्या वेगाने वाढत नाही! उलट गेल्या सत्तर वर्षात २२० भारतीय भाषा त्यामुळे मृत झालेल्या आहेत!

त्यातल्या त्यात हिंदी खेरीज अन्य भारतीय भाषांचा विचार केल्यास मराठीची चांगली परिस्थिती आहे! इतकी चांगली म्हणावी की आभासी जगात तिने अक्षरशः धुमाकूळ घातला आहे! गेल्या काही वर्षातील आपण आकडेवारी चालली तर आपल्या असं स्पष्ट लक्षात येईल की ती वाढत आहे! त्यामुळे मराठी वाचवा असं म्हणण्याऐवजी ती वाढवा असं म्हणले तर वावगं ठरणार नाही!

बरं हे झालं आभासी जगाचं (डिजिटल विश्वाचं) वस्तुस्थितीत काय परिस्थिती आहे हे आपण जाणून घ्येण्याचा प्रयत्न केल्यास महाराष्ट्रात साधारण दोन लाख शालेय संस्था आहेत! त्यापैकी सत्तर हजारी संस्था ह्या शासकीय आहेत! आता २००९ सालचे शासकीय परिपत्रक पाहिल्यास आपल्याला संपूर्ण विषय लक्षात येईल! शासनाने ठरवून शासकीय मराठी माध्यमांच्या शाळा बंद पाडण्याचा अफझली विडा उचललेला आहे.

त्यापुढे जाऊन गेल्या फडणवीस सरकारने शाळा बंद पाडण्याचे लक्ष वगैरे ठेवले! मग प्रत्यक्ष बंद करता येत नाही म्हणून संख्या कमी आहे म्हणून वर्ग बंद करणे. नवीन शिक्षणाच्या नियुक्त्या रोखणे. निधी न देणे. शासन व्यवहारात नियमबाह्यपणे इंग्रजीचा सर्रास वापर करणे असे नानाविविध क्ल्युप्त्या केल्या गेल्या! तशी माहिती जुनी आहे परंतु शासनाच्या १३ हजाराहून अधिक वर्गखोल्या निधीअभावी बंद करण्याचा पराक्रम राज्य सरकारने केलेला!

सोबत गेल्या तपापासून मागेल त्या इंग्रजी शाळांना मान्यता अन मराठी माध्यमांच्या शाळांना झुलवत ठेऊन त्यांना इंग्रजी माध्यमांच्या शाळा बनवण्यास भाग पाडले गेले! हे आरोप नसून वस्तुस्थिती आहे! अन दुसरीकडून हेच राष्ट्रीय पक्षांचे नेते मराठी भाषिक मराठी माध्यमांमध्ये आपल्या पाल्याला टाकत नाहीत अशी ओरड करतांना दिसतात!

शासकीय मराठी शाळांची दुरावस्था काय नव्याने सांगायची? शिक्षकांची कमतरता आहेच सोबत निधी अभावी इमारतींची दुरावस्था झाली आहे! स्वच्छतागृह अस्वच्छ आहेत! छप्पर कधी कोसळेल याचीही शाश्वती नाही! मग ते आपल्या पिल्लांसाठी जीवाचा धोका का पत्कारातील? सांगा ना यात मराठी भाषिक कुठं चुकतो?

बरं आधी संस्कृत म्हणजे देवभाषा म्हणून मराठीला दुय्यम स्थान दिले! अन आता इंग्रजी म्हणजे वाघिणीचे दूध वगैरे म्हणाले! खरं तर ज्यांना महाराष्ट्राच्या कड्या कपाऱ्यात अन दऱ्या खोऱ्यात निर्माण झालेली मराठी संस्कृतीचा अन महाराष्ट्राचा इतिहास माहीत नाहीत तेच हीच भाषा बोलतात! इंग्रजी चांगली म्हणजे नोकरी पक्की ह्या दूधखुळ्या प्रचाराने अनेकांनी इंग्रजी माध्यमांच्या शाळांमध्ये टाकले! परंतु त्याचा फोलपणा लक्षात आल्यावर आपल्या पाल्याला चांगल्या मराठी माध्यमांच्या शाळांमध्ये पुन्हा दाखल केले!

सरकारच्या आकडेवारीनुसार पावणे तीन लक्ष पालकांनी इंग्रजीतून मराठी माध्यमांच्या शाळांमध्ये प्रवेश केलेला आहे! ह्या गोष्टी काय दर्शवतात? मराठी भाषिकांवर पिढ्यानपिढ्या खोट्या प्रचाराने गुंगवून आता त्यालाच दोष देता! बर मराठी माणूस आळशी वगैरे देणारी जमातही हेच उगाळत असते!

गेल्या अडीच हजार वर्षांचा ज्ञात इतिहास चाळला तर आपल्याला असं स्पष्ट लक्षात येईल की मराठी भाषिक हे अजेय आहेत! जिथं देशावर हजार वर्षांची परकीयांची गुलामी सहन करण्याची वेळ आली तिथं महाराष्ट्राने केवळ ४५० वर्षांची गुलामी सहन केली! जेंव्हा अन्य लोक झाडपाला गुंढाळून कंदमुळे शोधात रानावनात भटकत होती त्यावेळी महाराष्ट्र तत्कालीन रोमशी सागरी मार्गाने आंतरराष्ट्रीय व्यापार करीत होता!

मराठी भाषिक राज्ये दक्षिणाधिपती बिरुद लावायची! अगदी तीनशे वर्षाहून अधिक मुघलांचे साम्राज्य मराठी भाषिकांनी संपवले! अन आताच्या भारताच्या भूमी इतक्या भूभाग हिंदवी स्वराज्यात आणला! जगातील सर्वाधिक किल्ले/गड अन लेण्या महाराष्ट्रात आहेत! भारताचे नाविक दल देखील मराठी भाषिकांची देणं! आजही गुन्हेगारी अन प्रजननदर सोडल्यास सर्वच क्षेत्रात मराठी भाषिकांचा महाराष्ट्र उर्वरित देशाशी स्पर्धा करतो! अनेक क्षेत्रात दुसऱ्या क्रमांकाची राज्ये महाराष्ट्राच्या निम्मी देखील नाहीत! मग मराठी माणूस कोणत्या क्षेत्रात मागे आहे?

चाळीस वर्षे मराठ्यांशी लढल्यानंतर ब्रिटिशांना भारतावर एकछत्री अंमल करता आला! लक्षात घ्या, ब्रिटिशांच्या आधी मराठीचे ह्या देशाचे सम्राट होते! त्या ब्रिटिशांनी हुशारीने मराठी भाषिकांमध्ये न्यूनगंड पसरवले! अन तेच न्यूनगंड आजही काळे इंग्रज पसरवत राहतात! कोणतीही वस्तुस्थिती न पाहता भ्रम पसरवणे हा इतरांसाठी नव्हे तर स्वतःसाठी देखील एक धोका आहे!

आजचा मराठी भाषिकांचा महाराष्ट्र भारतीय सैन्याला लागणाऱ्या शस्त्रांची निर्मितीत खूप पुढे आहे! सैन्यदलातील एकूण शस्त्रांपैकी २५% शस्त्र ही महाराष्ट्रात बनलेली आहे! भविष्यात हा आकडा ह्याहून अधिक वाढेल! कोरोनाची लस असो वा सुपर कॉम्प्युटर मेड इन महाराष्ट्र आहेत!

गेल्या दशकाच्या जनगणनेनुसार मराठी भाषा चौथ्या स्थावरून तिसऱ्या स्थानावर आली! जगातील ७८+ देशांमध्ये मराठी भाषा बोलली जाते! काही देशांमध्ये मराठी शाळा आहेत तर काही देशांमध्ये विद्यापीठात मराठी शिकवली जाते! मग मराठी भाषा कुठं कमी होतेय? वा मराठी भाषिक कसा गुन्हेगार ठरतो हेच कळत नाही! माझ्यामते मराठी भाषेचे व मराठी भाषिकांचे भविष्य उज्वल आहे! आज मातृभाषिकांच्या संख्येचा विचार केल्यास जगात सहा हजार भाषांपैकी दहाव्या क्रमांकाची मराठी भाषा आहे! कृत्रिम शासकीय निधीवर न वाढता नैसर्गिक वाढ हीच मराठीची शक्ती आहे!

तरी सर्व एक दिवसाचा मराठीपणा आणणाऱ्या पर्शियन अन खडीबोलीच्या कलमी हिंदी भाषेच्या गुलामांनी तसेच काळ्या ब्रिटिशांनी प्राचीन मराठी भाषेची चिंता करणे सोडावे!